sathiye ornekleri

Bir serçenin kanadın
Kırk katıra yüklettim
Çift dahi çekemedi
Şöyle kaldı kazını

Bir sinek bir kartalı
Salladı vurdu yere
Yalan değil gerçektir
Ben de gördüm tozunu

….

Balık kavağa çıkmış
Zift turşusun yemeğe
Leylek koduk doğurmuş
Baka şunun sözünü

Gözsüze fısıldadım
Sağır sözüm işitmiş
Dilsiz çağırıp söyler
Dilimdeki sözümü

….

(bkz. yunus emre)

Şathiye (Yücelerden Yüce...)

Yücelerden yüce gördüm erbabsın sen koca Tanrı
Alim okur kelam ile sen okursun hece Tanrı

Erliği ile anılır filan oğlu filan deyü
Anan yoktur atan yoktur sen benzersin piçe Tanrı

Kıldan köprü yaratmışsın gelsin kulum geçsün deyü
Hele biz şöyle duralım yiğit isen geç e Tanrı

Garib kulun yaratmışsın derde mihnete katmışsın
Anı aleme atmışsın sen çıkmışsın uca Tanrı

Kaygusuz Abdal yaradan gel içegör şu cür'adan
Kaldır perdeyi aradan gezelim bilece Tanrı

kaygusuz abdal

bu alemi goren sensin
yok gozunde perde senin
haksiza yol veren sensin
yok mu sucun burda senin

kainati sen yarattin
herseyi yoktan var ettin
beni ciplak disar'attin
comertligin nerde senin

evli misin ergen misin
esin yoktur bir sen misin
carki sema nur sen misin
bu balkiyan nur da senin

kilisede despot kesis
isa allahin oglu demis
meryam ana neyin imis
bu isin var bir de senin.

kimden korktun da gizlendin
cok aradin, cok izlendin.
goster yuzunu cok nazlandin
yuzun mahrem ferde senin

binbir ismin bir cismin var
oglun, kizin ne hismin var
her bir irenkte resmin var
nerde baksam orda senin

turlu turlu dillerin var
ne acaip hallerin var
ne karanlik yollarin var
sirat koprun nerde senin

ademi surdun bakmadin
cennette de birakmadin
seytani nicin yakmadin
cehennemin var da senin

veysel neden aklin ermez
uzun kisa dilin durmaz
eller tutmaz gozler gormez
bu acaip sir da senin.

ben dervişim diyene
bir ün edesim gelir
seğirdüben sesine
varıp yetesüm gelir

sırat kıldan incedir
kılıçtan keskincedir
varıp ananın üstüne
evler yapasım gelir

(bkz: yunus emre)

beni, toprak ve sudan kazdı; benim suçum ne?
dokuduğu ipek, çul, sazdı; benim suçum ne?
iyi, kötü yaptığım her şeyi ve her sözü
bu alnıma kendisi yazdı; benim suçum ne?
omer hayyam

adem'i balçıktan yuğurdun yaptın
yapıp de n'eylersin bundan sana ne
halk ettin insanı cihana saldın
salıp da n'eylersin bundan sana ne

bakkal mısın terazuyu n'eylersin
işin gücün yoktur gönül eğlersin
kulun günahını tartıp n'eylersin
geçiver suçundan bundan sana ne

katran kazanını döküver gitsin
mümin olan kullar dîdara yetsin
emreyle yılana tamuyu yutsun
söndürsün tamuyu bundan sana ne

kaygusuz abdal'ım sözümüz budur
her yerde çağırsam hak onda hazır
hep duzaha bastırırsın kim ne der
yakma kullarını bundan sana ne

kaygusuz abdal

çıktım erik dalına

çıktım erik dalına,anda yedim üzümü
bostan issı kakıyıp,der ne yersin kozumu

uğruluk yaptı bana.bühtan eyledim ona
çerçide geldi aydur,hani aldın gözünü

kerpiç koydum kazana,poyraz ile kaynattım
nedir diye sorana, bandım verdim özsümü

iplik verdim cullaha,sarip yumak etmemiş
becid becid ismarlar,gelsin alsın bezini

bir serçenin kanadın,kırk katıra yüklettim
çift dahi çekemedi,şöyle kaldı kazını

bir sinek bir kartalı,salladı vurdu yere
yalan değildir gerçektir, bende gördüm tozunu

bir küt ile güreştim, elsiz ayağım aldı
güreşip başamadım,gövündürdü özümü

kafdağından bir taşı,şöyle attılar bana
öylelik yola düştü,bozayazdı yüzümü

balık kavağa çıkmış,zift turşusun yemeğe
leylek kodok doğurmuş,baka şunun sözünü

gözsüze fısıldadım,sağır sözüm işitmiş
dilsiz çağırıp söyler,dilimdeki sözümü

bir öküz boğazladım,kakladım sere kodum
öküz issı geldi der,boğazladın kazımı

bundan da kurtulmadım, niğdeyim bilemedim
bir çerçi de geldi der,kani oldum gözgümü

tosbağaya sataştım,gözsüz sepek yoldaşı
sordum sefer nereye,kayseriye azami

yunus bir söz söylemiş,hiçbir söze benzemez
münafıklar elinden,örter mana yüzünü

(yunus emre)

cümle kaplumbağalar
kanatlanmış uçmağa
kertenkele derilmiş
kırım suyun geçmeğe

kelebek ok yay almış
ava şîkâra çıkmış
domuzları korkutur
ayıları kaçmaya

ergene'nin köprüsü
susuzluktan kurumuş
edirne minaresi
eğilmiş su içmeye

allahımın dağında
üç bin balık kışlamış
susuzluktan bunalmış
kağnı ister göçmeye

leylek koduk doğurmuş
ovada zurna çalar
balık kavağa çıkmış
söğüt dalın biçmeye

bir sinek bir devenin
tepmiş oyluğunu, ezmiş
bir budunu götürmüş
dönüp ister kaçmağa

bir aksacık karınca
kırk batman tuz yüklemiş
gâh yorgalar gâh seker
şehre gider satmağa

domuz düğün eylemiş
ayıya kızın vermiş
maymun sındı getirmiş
kaftan gömlek biçmeye

deve hamama girmiş
dana dellaklık eder
su sığırı natır olmuş
nöbet ister çıkmağa

kaygusuz'un sözleri
hindistan'ın kozları
sen de bu yalan ile
gidem dersin uçmağ'a

(kaygusuz abdal)

şathiye örnekleri.

şathiye, arapça titreme, sarsılma anlamlarına gelen kelime. tasavvufta bu kendinden geçme anında söylenen sözler ve dışarıdan duyana bu ne dedirten şiirlerdir. mutasavvıf dengesizliği.

kaplu kaplu bagalar
kanatlanmış uçmağa
kertenkele derilmiş
diler kırım geçmeğe

kaygusuz abdal

'Allah'ım
o kadar mı güçsüzdün
alamadın canımı!'

imza:koma ber divara man