serko bekes

bêkes tir aslı. kimsesiz manasında. şerko kimsesiz.
kendisi şairdir.
birkaç şiiri
Düğme

Bu dağ benziyordu
Sanki
Yılın oniki ayı üşüyen
Ve üzerinde
Uzun, boz renkli ve dar bir paltosu olan
Uzun ve zayıf bir adama.
Önünü iliklemişti paltosunun
Dört tane dev kayayla.
Bu dağ böyle yaratılmıştı.
Bugün
Şafak sökerken
Bombaladılar onu.
Korktum o adam için.
Sonra baktığımda kendisine
Duruyordu tıpkı
Daha önce durduğu yerde
Yalnızca paltosunun bir düğmesi
Çözülmüştü.

Şêrko Bêkes (d. 1940, Süleymaniye)
Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

Sevgi

Toprağın yüreğine dayadım kulağımı
Yağmura sevgisini anlatıyordu

Suyun yüreğine dayadım kulağımı
Kaynaklara sevgisini anlatıyordu

Ağacın yüreğine dayadım kulağımı
Yaprağa sevgisini anlatıyordu

Sonra sevginin yüreğine dayadım kulağımı
Bana özgürlüğü anlattı

Şêrko Bêkes (d. 1940, Süleymaniye)
Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

Birlikte

Bir akşam bir kör
Bir sağır ve bir dilsiz
Oturmuşlar bir süre birlikte
Bir bahçede.
Hayat doluydular, zariftiler ve gülümsüyorlardı.
Kör gördü dünyayı
Bir sağırın gözleriyle.
Sağır duydu
Dilsizin kulaklarıyla
Ve dilsiz anladı dudakların
Hareketlerini ve diğerlerinin yüzlerini.
Ve üçü birlikte
İçine çekiyordu kokusunu çiçeklerin.

Şêrko Bêkes (d. 1940, Süleymaniye)
Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

seçim
Gecenin kütüphanesindeki bütün kitaplar arasından
birini seçtim:
yabancı bir yıldızın yalnızlığını anlatan
bir öyküyü.

Dağ şarkılarının arasından
birini seçtim:
kesilmiş meşe ağacının özgürlük şarkısını.

Anımsanan bütün düşler içerisinden
birini seçtim:
çocukluğun sarı ve kızıl düşünü.

Fakat
Yurt, halk ve toprak sevgisini
ya da anamın gözlerine beslediğim sevgi
benim seçimim değildi,
bu sevgiler
ruhumda
diğer sevgilere göre
daha aydınlık
daha sıcak
ve daha büyük olsalar bile.

Şêrko Bêkes (d. 1940, Süleymaniye / Irak)
Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

inceleme

Fırat ve Dicle neden oluşur?
Sudan oluşur elbet,
fakat suyun rengi olmadığı halde onlar hep kan kızılıdır.
Suyun tadı da yoktur, fakat onlar
tarih yangınlarının tadını taşırlar hep.
Suyun kokusu da yoktur, fakat öldürülen kızlarımızın
ve oğullarımızın saçlarının kokusu gelir onlardan hep.

Şêrko Bêkes (d. 1940, Süleymaniye / Irak)
Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

mücevher

Eski bir söylence der ki:
Şiirin biri
Sultan’ın elmaslarıyla süslemiş kendisini.
Günler geçmiş, ve bir gün
Sultan ölmüş.
Padişah’ın emriyle
Sultan, elmasları ve şiir
aynı mezara gömülmüş.

Şêrko Bêkes (d. 1940, Süleymaniye / Irak)
Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

ayrılık

Eğer çiçekleri ayırırlarsa
şiirlerimden
ölür dört mevsimimden biri.

Eğer sevdiğimi ayırırlarsa,
ölür dört mevsimimden biri.

Eğer ekmeği ayırırlarsa,
ölür dört mevsimimden biri.

Eğer özgürlüğü ayırırlarsa,
ölür bütün mevsimlerim
ve o zaman
ben de ölürüm.

Şêrko Bêkes (d. 1940, Süleymaniye / Irak)
Kürtçe’den Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

"1940 yılında Süleymaniye de doğdu. Ünlü Kürd şairi Faik Bêkesin oğludur. Faik Bekesin de Kürd edebiyatında önemli bir yeri olduğunu biliyoruz. Şerko Bekes, bu güne kadar inanılmaz sayıda şiir yazdı, bu şiirler bir çok dile tercüme edildi.Bir çok Avrupa dili yanı sıra, Türkçeye de Doz yayınları tarafından kazandırıldı. Şair yaşayan en önemli toplumsal gerçekçi kürt şairdir. Bu güne kadar iki önemli ödül almıştır. 1987 yılında İsveç Peni tarafından TOCHOLSKI ödülüne layık görüldü. Daha sonralarıda kendi ülkesinin kendinden önceki önemli şairlerinden PİRE MERT adına tahsis edilen ödülü aldı. Halen 1998 de kurulmuş olan Serdem adlı kültür merkezinin başkanlığını yürüten şairin 31 adet yayımlanmış kitabı vardır. 1993 yılında Kürt Federe Devletinde 1 yıl süre ile Kültür Bakanlığıda yapmış olan şair ; mensubu bulunduğu hükümetin anti demokratik kimi uygulamalarına tahammül etmeyerek kabineden ayrıldı ve bir daha benzer görevler almadı. Kürt şiirinde kısa şiir geneleğinin öncüsü olan şair, Abdullah GORAN dan sonra çağdaş Kürt şiirinin en önemli ismidir. Şêrko Bêkes’in yaşamı henüz o hayatta iken Yönetmen SİRWAN REHİM tarafından filme anılarak bir belgesel haline getirildi."

navkurd sitesinden alıntı..

Belediyeya Beyogluyê ya Stenbolê eve sê sal e her sal, demê biharê hefteyekê wekî “Uluslararası İstanbul Beyoğlu Şiir Festivali Şiiristanbul – (Festîvala nêvneteweyî ya helbestan Şe’irîstanbul)” pêk tîne. Îsal jî vê festîvalê ji 22-yê nîsanê destpê kir heya 27-ê dê dewam bike. Ji 24 welatên biyanî dora sîh û çar şairên biyanî beşdariya vê festîvalê kirin.

Di festîvala îsal de, niqteya herî balkêş ew bû ko ji başûrê Kurdistanê şairê "mezin" Şêrko Bêkes û her ji başûrê rojavayê Kurdistanê jî şaira hêja Jana Seyda bi reng, deng û helbestên xwe yên kurdî beşdariya vê festîvalê kirin.

Jana Seyda dûhî, yanî 23-yê nîsanê beşdariya festîvalê kir û salon ji mirovan dagirtî bû û wê derseka baş da tirkan. Tirk roja 23-yê nîsanê wekî roja cejna zarokan û hikûmraniya xwe ya neteweyî pîroz dikin. Jana Seyda ev yek li bîra tirkan anî û got: “Baş e ko ev roj, wekî cejna zarokan têt pîroz kirin, lê gelo ka hon dizanin rewşa wan zarokên ko polîs çengên wan dişkênin, wan zîndan dikin û ew qet nikarin bi zimanê dayîka xwe perwerde bibin ka çawa ne.”

Îro şairê "mezin" yê kurd Şêrko Bêkes beşdariya xwendina helbestên xwe kir û wî gotareka gelek dirêj û têrteferûat di heqê dîroka şairên kurd de pêşkêş kir. Lê mixabin temaşevanên wî tenê ew û tercimanê wî û ekîba salonê ya teknîkê bû, Jana Seyda jî her wekî ji ber dilê Şêrko Bêkesî nemîne cihê xwe li kêleka wî girtibû.

Ya rast ew bû ko Şêrko Bêkes hezker û guhdarek tenê di vê festîvalê de nebû. Gelo sedemê vê çi bû wî giliya bêorganîzasyoniyê kir. Lê rastiyek hebû ko her wekî ev rastî qet ne li bîra wî bû. Wî berî niho çend rojekê ji bo “jinavêrakirina” kurmanciye serkêşiya gelek kesan kiribû daxwaznameyek pêşkêşî desthilata Kurdistanê kiribû û daxwaz kiribû ko kirmancî ji navê rabe û vê bûyerê dengvedanek berfireh di malperên kurdî çêkiribû.

Ti eleqeyeka vê hewldanê bi şairiya Şêrko Bêkesî ve nehebû. Şair evîndarê hemî deng û rengên jiyan û jîyangehê ne; lê gelo ew çi aqil û hest e ko seytereyê li ser wî dike ko ew li himberî hebûna kirmanciyê ewqes çavsor dibe?

Vê çavsoriya Şêrko Bêke hezkeriyek yê wî tenê li bakurê Kurdistanê nehişt, şikênandina dilê mirovan ne tiştek xweş e. Şêrko Bêkes bi karê nekarê xwe dilê kurdên bakurê Kurdistanê ji xwe şikênand, lewma qet guhdar û temeşevanekê wî nebû.

Helbet kurdên Stenbolê ji aliyê berpirsiyarî û xudanlêderkletina hêjayîyên xwe yên kulturî ve ne gelek şiyar û çalek in, lê dema ahengek çêdibe, di asta herî xirab de jî, herî kêm dorê sed–dused kes beşdariya wê ahengê dikin.

Lê Şêrko Bêkes qet guhdarek û temaşevanek nebû. Helbet şika ti kurdekê/a şe’ran hez dike ji şairiya Şêrko Bêkesê şair nîne. Wî yêk xwendevan û yêk guhdêr jî nebe, ew her cardî şairek “mezin” yê kurd e… Lê divê Şêrko Bêkes piştî festîvala Stenbolê careka dî li hestên xwe yên şairiyê bifikire, ne li “şûrê desthelatdariyê”.

(bkz. şiiristanbul)